Zal het hybride model Adria Airways redden?
Om de verliezen in de toekomst verder te beperken heeft de Sloveense luchtvaartmaatschappij Adria Airways beslist om zich voortaan in de markt te zetten als hybride maatschappij. Concreet wil dat in de eerste plaats zeggen dat vanaf 22 april passagiers extra zullen moeten betalen voor catering en de vloot wordt uitgerust met extra stoelen. Het blijft echter de vraag of dit voldoende zal zijn om Adria Airways op de lange termijn te redden van de ondergang. *Analyse door Maxim Roelen*
Adria Airways stopt vanaf 22 april met het aanbieden van alle gratis catering voor economy-passagiers. Deze zullen voortaan moeten kiezen uit een selectie van snacks en dranken waarvoor extra zal moeten worden betaald, het zogenaamde buy-on-board concept zoals dat ook door Brussels Airlines in Economy b.light wordt toegepast. Volgens CEO Mark Anzur zal de maatschappij niet veel verdienen aan de verkoop van catering, maar kan Adria wel grote sommen besparen met dit concept. De vliegtuigen zullen voortaan minder catering aan boord moeten meenemen, dit zal de maatschappij veel tijd en geld besparen zo beweert Anzur.
Een tweede grote verandering is het vergroten van de capaciteit van de vloot. De twee Airbus A319-toestellen vliegen op dit moment nog rond met 135 stoelen, maar dat moeten er deze zomer 144 worden. Volgens Anzur kan dit de maatschappij tot een tiende meer inkomsten opleveren als het vliegtuig vol kan vliegen. Ook de Bombardier CRJ-900 toestellen zullen vier extra stoelen krijgen, wat de capaciteit op 90 stoelen zal brengen. Verder vliegt Adria Airways met vier CRJ-200’s (48/50 stoelen) en één Airbus A320 (180 stoelen).
Dat het Sloveense Star Alliance-lid beslist om de strategie aan te passen is geen verrassing. De verliezen hebben zich sinds 2008 fors opgestapeld en zonder staatssteun was er vandaag geen sprake meer geweest van Adria Airways. Tussen 2007 en 2011 heeft de maatschappij maar liefst 85,5 miljoen euro staatssteun ontvangen, mogelijk illegaal. De Europese Commissie onderzoekt op dit moment deze staatssteun en plant een uitspraak in juni. Anzur verwacht een uitspraak in het voordeel van Adria Airways, maar zo niet lijkt een faillissement nog moeilijk te vermijden. Adria Airways is op dit moment ook op zoek naar een private investeerder, maar geen enkel bedrijf wil enige verbinding aangaan met Ljubljana tot de uitspraak van Europa gekend is. © Adria A319 – Gerry Stegmeier Tot die tijd probeert Adria Airways er het beste van te maken. De afgelopen jaren is de focus al wat meer gaan liggen op seizoensgebonden en chartervluchten, wat de verliezen deels heeft kunnen beperken. Maar het blijft moeilijk voor de kleine maatschappij om een houdbaar netwerk van lijnvluchten uit te voeren. Slovenië is een zeer kleine thuismarkt en bovendien heel seizoensgebonden. Op enkele bestemmingen na heeft Adria Airways zeer veel moeite om het hele jaar door winstgevend te opereren. Routes naar bijvoorbeeld Duitsland, België en Zwitserland worden deels gevuld dankzij codeshare-akkoorden met Star Alliance partners. In het bijzonder met de Lufthansa Group heeft de maatschappij uit Slovenië nauwe banden en is ze eveneens een volwaardig lid van frequent-flyer programma Miles& More. Echter levert dit onvoldoende zakenpassagiers. De inkomsten zijn te laag en de kosten zijn te hoog bij de kleine maatschappij met een diverse vloot. Door nu voor een hybride strategie te kiezen kan de maatschappij de kosten verlagen terwijl tegelijk meer passagiers aan te trekken met lagere prijzen.
Het is echter maar de vraag of dit voldoende zal zijn. De beperkingen van Slovenië als luchtvaartmarkt zijn enorm waardoor Adria Airways altijd een kleine maatschappij zal blijven, afhankelijk van zeer seizoensgebonden verkeer. Dat maakt het moeilijk voor de maatschappij om de kosten laag te houden en tegelijk voldoende inkomsten te creëren. Een strategische en commerciële partner die eventueel in Adria Airways zou investeren moet in staat zijn om voor voldoende synergieën te zorgen om de kosten te drukken. Terwijl deze partner ook in staat moet zijn voldoende inkomsten te creëren.