General Aviation: oktober

Netjets heeft bij de Braziliaanse fabrikant Embraer een bestelling geplaatst voor 50 Phenom 300 toestellen, naast 75 opties voor hetzelfde type VLJ (Very Light Jet). Dit is de eerste maal dat NetJets weer uitbreidt sinds het slechter ging in de sector door de economisch crisis. Deze Embraers zouden vanaf 2013 afgeleverd worden. Eerder werd gedacht dat NetJets Hawker 450XP toestellen zou bestellen, wat uiteindelijk niet doorging doordat Hawker het programma voor dit toestel annuleerde in 2009. Deze bestelling betekent ook dat de eerste Phenom 300 Platinum Editions bij NetJets in dienst zullen komen. Momenteel zijn er van de Phenom 100 en 300 zo’n 600 tal toestellen besteld, waarvan tweederde van het eerste type.

© Embraer. Een Phenom 100.

Bij Honda zijn onlangs de eerste General Electric HF120 turbofanmotoren aangekomen. Deze motoren zullen gebruikt worden op de eerste HondaJet, een instapmodel in de markt van de zakenvliegtuigen. Het tweede toestel, dat in juli werd afgewerkt, wordt momenteel gebruikt om de druk op het toestel te testen. Een derde wordt nog gebouwd, terwijl het vierde zou gebruikt worden om de materialen te testen op bepaalde gebreken, zodat ze kunnen weerstaan aan de krachten die een dergelijk toestel ondergaat.

© Wikimedia Commons - de HondaJet. Volgens Eurocontrol zou de beperking qua capaciteit voor de groeiende aantallen VLJs wel eens eerder bij de luchthavens kunnen liggen dan in het Europese luchtruim. Volgens Alex Hendriks, die dicht bij de air traffic management director van Eurocontrol staat, zouden de bestaande Europese luchthavens een gebrek kunnen hebben aan capaciteit tegen 2030 dat overeenkomt met ongeveer 6.500 vluchten per dag. De helft van alle vluchten zou hierdoor vertraging kunnen oplopen. VLJs van de nieuwe generatie kunnen dit als-sardientjes-in-een-blikscenario vermijden denkt hij, door hun nieuwe technologie te gebruiken, zoals een nadering met gebruik van VNAV, wanneer er op kleine luchthavens wordt gevlogen met onvoldoende infrastructuur op de grond. In de volgende twintig jaar zouden er mogelijk problemen zijn in Tsjechië en Turkije, maar ook in Groot-Brittannië, Italië, Duitsland en Frankrijk.

© Cessna/Textron - een Cessna Citation Mustang, een bekend type in de VLJ-wereld.

Cessna zal in de nabije toekomst een nieuw eenmotorig turboproptoestel uitbrengen dat het gat dicht tussen de snelle Cessna 400 Corvalis TT (vroeger gekend als de Columbia 400) en de Citation Mustang, de kleinste jet. Momenteel heeft Cessna slechts een model turboprop: de 208 Caravan, in vijf varianten (208A Caravan 675, 208B Grand Caravan, 208A Cargo Master, 208B Grand Cargomaster en de Caravan Amphibian), die rond de twee miljoen dollar kost. Cessna meldt dat de prijs tussen de 1 à 2,2 miljoen dollar zou liggen. Het zou een ‘redelijke’ kruishoogte krijgen en een topsnelheid van meer dan 300 knopen.

Terwijl Cessna binnenkort dus een nieuw turboproptoestel zal kunnen voorstellen, denkt Embraer erover om zakenjets met een heel groot bereik (‘ultra-long-range’) en grote cabines te gaan maken. “ We hebben momenteel niets vastgelegd om een dergelijk programma van start te laten gaan, maar het zal wel gebeuren in de verre toekomst.” Tijdens de laatste negen jaar heeft Embraer zeven zakenjets op de markt gebracht, van de Phenom 100 tot de grote Lineage 1000. Frederico Curado van Embraer noemt het een “uitzonderlijke verwezenlijking.” Alhoewel er dus al veel werk verzet is, heeft Embraer geen toestellen in de twee meest winstgevende delen van de markt voor zakenjets. Nadat de Legacy 500 z’n certificatie verkrijgt in 2014, zou Embraer dus mogelijk in een wereld stappen die momenteel als belangrijkste spelers Gulfstream, Bombardier en Dassault heeft.

Piaggio, een kleinere speler in de wereld van privévliegtuigen, zou volgens Flight Evening News haar langverwachte zakenjet aankondigen op de EBACE in Genève die in mei 2011 plaats vindt. Alhoewel er enkele jaren geleden in de wandelgangen wel bekend was dat Piaggio aan een P11X project werkte (als aanvulling op haar P180 Avanti II turboprop), bleef het daarrond stil. Het project schijnt nu sneller te zijn gegaan door financiële hulp van de twee belangrijkste aandeelhouders: het Indische bedrijf Tata en de investeringsmaatschappij Mubadala uit Abu Dhabi. “Het project loopt erg vlot en we gaan proberen om een aankondiging te maken wie onderdelen zal leveren tijdens EBACE,” dixit Piaggio America bij monde van John Bingham, diens voorzitter. Uit de Verenigde Arabische Emiraten komen er vrij duidelijke geluiden dat Abu Dhabi haar eerste zakenjet wil bouwen tegen 2018. Dit jaar worden er overigens slechts 12 Avanti IIs afgeleverd - maar half zo veel als vorig jaar. Dit zakelijke beleid heeft Piaggio geen financiële windeieren gelegd, zegt het bedrijf zelf. Er worden momenteel alleen toestellen gebouwd voor zover er vraag naar is.

© Eclipse Aviation. De Eclipse 500, een very light jet (VLJ), was het enige product van het oorspronkelijke Eclipse Aviation.

Sikorsky overweegt om een minderheidsaandeel te nemen in Eclipse Aerospace, de herboren (het bedrijf ging failliet in 2008 maar ging weer van start in 2009, nvdr) fabrikant van de Eclipse EA-500 lichte zakenjet. De voorzitter van Sikorsky, Jeff Pino, schijnt het idee te steunen en is tevens eigenaar van een Eclipse 500. Het doel hiervan is echter niet om de productie weer op gang te brengen, alhoewel hiervoor wel geld voorzien is - dit zou kunnen gebeuren zodra de markten zich weer stabieler zijn, zoals voor de economische crisis. Momenteel vliegen er een kleine 260 Eclipse 500s rond. Een honderdtal daarvan hebben al een upgrade ondergaan en hebben bijgevolg de nieuwste avionica en andere uitrusting, zegt Mason Holland van Eclipse Aerospace.

Het bedrijf heeft ook haar plannen onthuld om een geavanceerd systeem dat de trillingen van een helikopter onderdrukt op een van haar eigen helikopters te installeren binnen het jaar. Het zou het vliegen in een helikopter even comfortabel maken als een vlucht in een jet. “We hopen deze technologie in al onze producten te installeren als we het eenmaal gecommercialiseerd kunnen krijgen,” verklaart Jim Kagdis van Sikorsky. Dit systeem werd ontwikkeld in samenwerking met het bedrijf Lord uit North Carolina en gedeeltelijk betaald door een afdeling van het Amerikaanse leger. Het werkt door de trillingen weg te werken waar ze beginnen, namelijk bij de rotornaaf en de rotorbladen. Trillingen zijn belangrijk voor helikoptereigenaars en - fabrikanten omdat dit zowel de bemanning als het toestel belast. Momenteel wordt het HMVS (hub-mounted vibration suppression systeem) alleen op de grond getest. Nadat het volledig op een helikopter zal geïnstalleerd worden gaat Sikorsky over tot praktijktests in de lucht.

© Bombardier Aerospace - de Bombardier Global Express XRS, de duurste zakenjet van Bombardier. Bombardier blijft niet bij de pakken zitten, terwijl concurrent Gulfstream haar spiksplinternieuwe G650 test. Twee nieuwe Globals, het grootste type zakenjet van Bombardier moeten de G650 op veel belangrijke punten gaan kloppen. Meer dan twee jaar geleden werd dit project gestart, met een enkele codenaam voor beide toestellen: M170 - een jet met een bereik van 13.000 kilometer en ongeveer dezelfde grootte als de huidige Global Express XRS. Dit werd verder uitgewerkt met behulp van 150 klanten toekomstige klanten. De ene groep wou een zo groot mogelijk berrie, de andere had liever een zo groot mogelijke cabine gezien. Het doel van Bombardier is om het bereik (met de hoogst mogelijke kruissnelheid, ‘high-speed range’) te verbeteren. De Global 8000 en 7000 zouden aan Mach 0.90 10.460 en 9450 kilometer ver moeten kunnen vliegen. Aan Mach 0.85 wordt het bereik nog groter: 14.600 en 13.500 kilometer. De twee nieuwelingen van Bombardier zullen gedeeltes overnemen van de huidige Globals overnemen en langer zijn dan de Global Express XRS: 3,4 meter (de Global 7000) en 68 centimeter (de Global 8000). Het staartstuk zal er vrij gelijkaardig uitzien bij alle Globaltoestellen. Een volledig nieuwe vleugel wordt momenteel uitgeprobeerd, klinkt het bij Steve Ridolfi, de voorzitter van de afdeling zakenvliegtuigen van Bombardier. De andere voornaamste investering voor de nieuwe niet-identieke tweeling zal de General Electric TechX zijn: hiermee zou een verbetering in het brandstofverbruik mogelijk zijn van 14 % of 18 %. De Global 7000 en 8000 zullen in dienst komen vanaf 2016 en 2017, zo meldt het weekblad Flight International.

© Gulfstream - de G650, de jet die binnenkort de snelste gecertificeerde zakenjet zou moeten worden. Cessna wil ook de snelste zijn (onder de gecertificeerde vliegtuigen is de Citation X nog steeds de snelste) en test momenteel de Citation Ten, een verbeterde versie van de X. De Citation Ten zal onder andere verbeterde Rolls Royce motoren krijgen en nieuwe G5000 avionica van Garmin, naast een modernere en comfortabelere cabine. Op de Citation X is er momenteel de mogelijkheid om afgeronde singlets te laten installeren, die standaard op de Ten zullen geïnstalleerd worden. Hij wordt ook iets langer dan z’n voorganger: zo’n 38 centimeter. De Ten zal 1,4 % ook minder verbruiken, terwijl er tijdens het opstijgen 4 % meer vermogen zal zijn. Tijdens het klimmen zal er 9 % meer vermogen zijn en tijdens de cruise 7 %. Op de vraag hoe snel de Citation Ten zal zijn, antwoordde Jack Pelton, de CEO van Cessna, alleen dat pas hij een officiële snelheid zal vrijgeven na de certificatie van de G650 volgend jaar.

Piper heeft haar Altaire uitgebracht: een grotere, slankere versie van de eenmotorige PiperJet. Het prototype had de vierkantige romp van de Meridian turboprop, maar de Altaire heeft een ronde romp gekregen die ruimer is. Binnenin is er nog steeds dezelfde standaardinrichting: er zijn zitplaatsen voorzien voor vier passagiers die naar elkaar toe gericht zitten. De ramen zijn nu ook ovaal in plaats van vierkant. Er zijn nog meer veranderingen: zo zal er een klassieke yoke gebruikt worden en niet de sidestick die je vindt in Airbustoestellen of jagers als de F-22 of F-16. De 160 bestellingen die al waren gedaan (voor 2,2 miljoen dollar per toestel) blijven gelden. De Altaire zal minstens 2,5 miljoen dollar kosten, terwijl een ‘normaal uitgeruste’ 2,6 miljoen dollar zal kosten, aldus Randy Groom, de vicevoorzitter van Piper.

De Japanse luchthaven Haneda, die in het centrum van Tokio ligt, gaat nu ook zakenjets toelaten. Voordien was deze makkelijk bereikbare luchthaven overdag verboden gebied voor zakenvluchten. Naar verluidt geeft de luchthaven, die eigendom is van de Japanse overheid, hiermee toe aan de druk die er werd uitgeoefend. “ Dit is schitterend nieuws voor onze sector,” klinkt het bij Kazuyuki Tamura, van de Japan Business Aviation Association. “We riepen de regering al jaren op om overdag ook zakentoestellen toe te laten op Haneda. Iemand die naar Tokio reist, wil in Tokio landen, of toch zo dicht mogelijk bij de stad.”

De Franse vliegtuigfabrikant Dassault heeft zowel goed als slecht nieuws. Dit jaar zal er een recordaantal aan Falcon toestellen worden afgeleverd: in de eerste drie kwartalen werden er al 67 toestellen afgeleverd. Daar zouden nog 18 bijkomen voor het einde van dit jaar. Het aantal bestellingen daarentegen loopt echter merkelijk terug. Alhoewel er 34 nieuwe bestellingen werden genoteerd bij Dassault tijdens de periode januari-september, waren er ook 35 annuleringen. Charles Edelstenne, de topman van Dassault, voorspelt nog een jaar met een vrij bescheiden verkoop.