Januari slechte start voor Europese luchtvaart
De eerste maand van het nieuwe jaar is gepasseerd, en er zijn al verscheidene slachtoffers gevallen die het luchtvaartlandschap in Europa hebben veranderd. We zagen afgelopen maand al vier kleine en middelgrote maatschappijen failliet gaan, en met het nakende faillissement van de Hongaarse nationale luchtvaartmaatschappij Malev, begint 2012 niet goed voor de Europese luchtvaart.
De eerste maatschappij die haar operaties moest stopzetten was de regionale luchtvaartmaatschappij Air Alps, met als basis de Oostenrijkse luchthaven van Innsbruck. De maatschappij voerde vanaf Rome binnenlandse vluchten uit naar Bolzano en Parma, in codeshare met Alitalia. De vluchten werden uitgevoerd door twee Dornier 328's. De Oostenrijkse luchtvaartautoriteiten trokken de vlieglicentie van de maatschappij in omdat ze niet meer over voldoende financiële middelen beschikte. De grootste aandeelhouder van de maatschappij was Welcome Air, goed voor 76% van de aandelen.
Toch komt er vanuit de Oostenrijkse maatschappij goed nieuws. Vandaag (1 februari) startte Air Alps terug met vluchten vanaf Rome naar Bolzano. "Met de instanties en onze partners is alles opgelost," zegt CEO Oliver Ladurner. "Er is weer groen licht voor de opstart van onze activiteiten". Vandaag stonden er vier vluchten in beide richtingen gepland. Welcome Air blijft nog altijd de grootste aandeelhouder van Air Alps, en zal de maatschappij efficiënter maken en de operaties te stroomlijnen.
Op 20 januari 2012 was het de beurt aan Cirrus Airlines. De regionale maatschappij, met hoofdzetel in Saarbrücken, opereerde in de nichemarkt met vluchten tussen verscheidene Duitse kleinere steden en Oostenrijk en Zwitserland. Twee belangrijke routes werden uitgevoerd met ERJ-170's op vraag van Lufthansa, maar afgelopen winter was dat contract ten einde. In december moest de maatschappij zelf ook twee van haar routes stopzetten, die werden uitgevoerd door Dornier 328's. De hoge brandstofprijzen en een verzwakte economie zouden aan de oorzaak liggen aan het verdwijnen van de kleine maatschappij.
©Yannick De Bel Een dag later, op 21 januari, zag de Tsjechische maatschappij Czech Connect zich genoodzaakt om het failliet aan te vragen. De operaties zelf werden gestopt op 24 januari. De maatschappij was pas vorig jaar opgericht en had als basis de luchthaven Brno-Turany in Ostrava, Tsjechië. De maatschappij vloog lijnvluchten naar St. Petersburg, Rostov-na-Donau en Moskou. Voor de rest voerde de maatschappij ook nog chartervluchten uit naar verscheidene (vakantie)bestemmingen in Europa. De vloot bestond uit slechts twee vliegtuigen, nl. één B737-300 en één B737-400. Nadat één van de belangrijkste investeerders zich uit de maatschappij terugtrok, kwam Czech Connect in financiële moeilijkheden, met als resultaat het staken van de vluchten op 24 januari.
Uiteindelijk kwam er, zoals we dit weekend berichtten, een einde aan Spanair. Voornaamste reden was dat de Catalaanse overheid, tevens de belangrijkste aandeelhouder, geen geld meer in de verlieslatende maatschappij wou pompen. Door de crisis in eigen land Spanje, zei de overheid hier geen geld meer voor te hebben. Qatar Airways, dat in gesprekken was over een eventuele overname van de noodlijdende Spaanse maatschappij, trok zich uiteindelijk terug. Daarop besloot Spanair om vrijdagavond al haar operaties stop te zetten. Duizenden passagiers strandden op de luchthavens van Madrid en Barcelona. Ongeveer 4.000 mensen verloren hun baan.
Nu met de minder goede economie in Europa en de nationale overheden die zelf weinig kunnen of niet mogen investeren in hun nationale luchtvaartmaatschappijen, zal 2012 geen gemakkelijk jaar worden voor verschillende Europese maatschappijen. Malev is daar nu een zeer goed actueel voorbeeld van. De maatschappij, die in financiële problemen zit, moet van de Europese Commissie miljoenen euro's aan overheidssteun terug betalen aan Hongarije. Hoe moeilijk het de maatschappij momenteel heeft kon u gisteren reeds lezen op Flightlevel. Het zal de komende dagen spannend worden of Malev zal kunnen blijven bestaan.
Buiten Malev zijn er ook nog verscheidene andere maatschappijen, zoals LOT Polish Airlines, TAP Air Portugal en Aer Lingus, die op zoek zijn naar investeerders en kapitaal. Wellicht zullen we dit jaar meer Europese overnames zien door buitenlandse maatschappijen uit Europa of het Midden-Oosten. Zo werd Air Berlin onlangs nog voor een groot deel door Etihad Airways overgenomen.
De vraag zal zijn hoelang we nog in Europa een grote diversiteit aan luchtvaartmaatschappijen gaan zien, nu er meer en meer overnames gebeuren. De laatste jaren zagen we dit fenomeen al in de Verenigde Staten. Zowel Delta en Northwest als United en Continental fuseerden. Momenteel zouden ook zowel US Airways als Delta Airlines een eventuele overname van American Airlines onderzoeken.