Panorama 22/06: Low cost, high cost

“Het bloedbad zal gigantisch zijn. Er gaan slachtoffers vallen,“ zegt Frankie O’Connell van Cranfield University. Cranfield is een begrip in de luchtvaartwereld, de autoriteit in Groot-Brittannië en ver erbuiten. De hele sector kreunt onder de hoge kerosineprijs. Maar voor low cost maatschappijen komen de stijgende brandstofprijzen twee keer zo hard aan. Tot bijna de helft van hun kosten bestaat uit brandstof. Over enkele jaren zullen er maar enkele luchtvaartmaatschappijen in Europa overblijven, voorspellen kenners zoals O’Connell. Ook – en vooral - in de afdeling low cost zullen klappen vallen.

De afgelopen jaren leken er nochtans geen grenzen te zijn aan de groei van de low cost maatschappijen. Op nog geen vijftien jaar stegen hun passagiersaantallen van niets naar tientallen miljoenen. In de slipstream van de twee groten Ryanair en Easyjet ontstonden tal van maatschappijtjes die een deel van de koek probeerden mee te pikken.

Ryanair promotie. Goedkoop vliegen écht gedaan?

Eén op de drie passagiers binnen Europa vliegt vandaag low cost. Het fenomeen van de lage kosten maatschappijen heeft de sector op korte tijd getransformeerd. Zelfs Zaventem plant nu haar eigen low cost terminal. Volgend jaar zou die klaar moeten zijn. Ook een nationale luchthaven kan niet zomaar neen zeggen tegen het aantal passagiers dat de lage kost maatschappen aanbrengen. Charleroi – of Brussels South in luchtvaartspeak – is op geen tijd een te duchten concurrent geworden. Vorig jaar vertrokken er bijna drie miljoen passagiers. Het gloednieuwe luchthavengebouw van Charleroi is nu eigenlijk al te klein.

De low costers zijn genadeloze onderhandelaars. Ze doen luchthavens betalen voor hun komst en gaan zelf met de grootste winst lopen. Hoe moet dat als de olieprijs blijft stijgen en als de maatschappijen hun kosten nog meer zullen proberen te drukken? Komt er een einde aan het low cost sprookje? Panorama sprak met de belangrijkste spelers in de sector, ook met Ryanair topman Michael O’Leary. Speelt hij nog altijd met het idee dat hij ooit lanceerde om mensen gratis te laten vliegen?