STOVL-toestel maakt eindelijk eerste verticale landing
De Lockheed Martin F-35B (BF-1), het eerste nieuwe STOVL-toestel (STOVL: Short Takeoff and Vertical Landing: de manier waarop het toestel landt - een korte takeoff, uiteindelijk een verticale landing. Dit is ook hoe in de praktijk de Harrier gebruikt wordt, alhoewel die theoretisch gezien een VTOL is.) sinds jaren, heeft eindelijk zijn eerste officiële verticale landing gedaan, in navolging van de voorganger, de X-35B, zoals op de foto hieronder wordt getoond.
© JSF Program Office/Lockheed-Martin
Deze was eigenlijk gepland voor de zomer van 2009 maar werd omwille van verschillende redenen vertraagd: een iets langer dan geplande tijd dat het toestel moest doorbrengen op de assemblagelijn. Vervolgens was er een probleem met het voortstuwingssysteem. Later, naar het einde van vorig jaar toe, wou het weer in de Amerikaanse staat Texas (de fabriek is de voormalige fabriek van de jachtvliegtuigenafdeling van General Dynamics in Fort Worth, nvdr) niet meewerken.
© JSF Program Office/Lockheed-Martin
Ook hier bevestigde de krachtigste motor die in momenteel in straaljagers wordt gebruikt dat er genoeg vermogen was om het toestel makkelijk in de lucht te houden - de F135 van Pratt & Whitney, een afgeleide van de F119 die op de F-22 Raptor wordt gebruikt, leverde meer dan 18 ton stuwkracht (meer dan 41 000 pond). Hierdoor blijkt dat het toestel wel degelijk geschikt is voor gebruik in beperkte ruimtes, zowel op zee als op het land. Het Verenigd Koninkrijk had daarover reeds haar bezorgdheid geuit. Dit toestel zou namelijk moeten gebruikt worden op de nieuwe Queen Elizabethklasse van vliegdekschepen, een ontwerp waar specifiek rekening is gehouden met het gebruik van STOVL-toestellen.
© JSF Program Office/Lockheed-Martin
Het heeft namelijk geen dek met een afwijkende hoek, zoals bij de Nimitzklasse van de Amerikaanse marine het geval is. Daar is dit nodig om het toestel toe te laten om weer op te stijgen na een mislukte deklanding. Bij STOVL-operaties is dit niet nodig. Dit schip werd echter ook ontworpen met de gedachte om het ooit, indien dit nodig zou blijken, te kunnen converteren naar een klassiek vliegdekschip voor CATOBAR-operaties (CATOBAR: Catapult Assisted Takeoff But Arrested Landing: de klassieke manier om vliegtuigen op vliegdekschepen te gebruiken: een katapult om het toestel te helpen de lucht in te gaan, om nadien te landen met behulp van een tailhook en de vier kabels (bij de US Navy) om te landen en af te remmen.).
Waar voordien gedacht werd dat er een tekort zou zijn aan vermogen (berekeningen gaven toen aan dat er 175 pond te weinig zou zijn), bleek er te veel te zijn toen de motor getest werd: zo'n 41 100 pond of 18.642 kilogram om precies te zijn. Dit is ook belangrijk om ook in warmer weer alle bewapening en brandstof te kunnen meenemen.
"De verticale landing van vandaag toonde dat we het nodige vermogen en de precieze controle hebben om precies te manoeuvreren, zowel in de lucht als tijdens de daling, ook wanneer we met ground effect te maken hebben," zei Graham Tomlinson, de hoofdpiloot voor de F-35 als het op STOVL-vluchten aankomt.
© JSF Program Office/Lockheed-Martin
Hij steeg op aan zo'n 80 knopen (148 km/h) vanop Naval Air Station Patuxent River in Maryland om negen minuten na enen 's middags plaatselijke tijd. Na dertien minuten gevlogen te hebben positioneerde hij het toestel op 150 voet boven de baan. Na de F-35 voor zo'n minuut stil te hebben laten hangen, liet hij het toestel dalen naar de landingsbaan.
"De lage werkbelasting in de cockpit is een groot contrast met oudere STOVL-toestellen," zei Tomlinson. Hij spreekt uit ervaring, als ex-Royal Air Force jachtpiloot en in dienst bij BAE Systems sinds 1986. Dit laatste bedrijf is het moederbedrijf van het voormalige Hawker Siddeley, zelf een fusiebedrijf van diverse Britse luchtvaartfabrikanten, dat de gekende Harrier ontwierp en bouwde. Het verticaal landen van een Harrier werd ooit door een piloot vergeleken met het balanceren op vier bamboestokken.
© JSF Program Office/Lockheed-Martin
Lockheed Martin's algemene directeur, Robert J. Stevens: "Ik ben heel erg trots op het F-35 team voor hun toewijding, dienstbaarheid en prestaties. Dit resulteerde in deze toch wel grote mijlpaal van dit programma."
Meer informatie kan u ook vinden bij de gerelateerde artikels. We blijven uiteraard dit belangrijke programma voor u volgen.